Out of the box?

Outside the box
Het is één van de meest voorkomende termen wanneer er over (onderwijs)vernieuwingen wordt gesproken: ‘out of the box’ denken (of: outside the box denken). Maar waarom hechten we daar zoveel waarde aan?
Laten we daarbij eerst eens kijken wat de betekenis van de term is. Op Wikipedia staat de volgende omschrijving:

20130617-172636.jpg

De grote kracht van deze manier van denken ligt dus in het feit dat je buiten de referentiekaders gaat denken.
Door met gedachten eens de vrije loop te laten gaan kun je tot nieuwe inzichten komen en daadwerkelijk eens stap vooruit zetten. Meestal levert dat dan ook een mooie sessie ‘op de hei’ op, zodat je ook fysiek niet in de omgeving van het huidige referentiekader bent.

En daar ligt dan ook direct de grote valkuil, namelijk het referentiekader.
Want hoe duidelijk ligt dat referentiekader voor iedereen? Kun je stellen dat iedereen het referentiekader hoort te kennen? Waarschijnlijk wel. In de praktijk is dat echter heel anders. Veel docenten hebben geen idee wat precies de kaders zijn. Gevolg daarvan is dat je ‘geroep’ krijgt. Mensen die elkaar napraten en sommige opties op basis van andermans mening al uitsluiten. Daar komt dan het zogenaamde out of the box denken om de hoek. Want dat is dan schijnbaar de enige manier om toch tot nieuwe inzichten te komen. Wat mij brengt tot hetgeen wat, volgens mij, out of the box echt is: een managementtechniek. Geef mensen het gevoel dat de huidige kaders niet gelden en ze staan opeens voor allerlei suggesties open. Dat in de praktijk die nieuwe inzichten vaak helemaal niet zo makkelijk uitvoerbaar zijn is een totaal andere zaak. Bovendien is er altijd een vaste groep mensen die van te voren al roepen: ‘fijn out of the box denken’, waar dan weer mijn nekharen van overeind gaan staan. Net als het idee dat ‘creatieve’ mensen beter zouden zijn in het out of the box denken. Ik durf zelfs te stellen dat bijeenkomsten die beginnen met mededelingen dat er ‘out of the box’ gedacht moet worden, vaak juist contraproductief zijn.

Pak het anders aan.
Wat een veel logischer aanpak is om mee te beginnen, is het duidelijker schetsen van het huidige referentiekaders. In het geval van het onderwijs worden die vanuit OC&W aangereikt. Je zult aan bepaalde eisen moeten voldoen. Daar kun je in blijven hangen, maar wanneer je het referentiekader heel helder hebt, dan kun je daarbinnen ook veel meer bereiken. Het is wat mij ook vaak stoort als het over onderwijsvernieuwing gaat: je kunt pas veranderen als de regels veranderen. Begrijp me goed, ik ben een groot voorstander van een ander onderwijsstelsel, maar om dat te gaan gebruiken als excuus… nee, dat gaat me veel te ver. Want indien je als school een duidelijke visie ontwikkelt, dan zul je zien dat er binnen het huidige referentiekader al van alles mogelijk is. Dus uit die mopperstand en neem de vrijheid die je al hebt binnen het huidige systeem. En ja, blijf ook op de bres springen voor verandering.

Conclusie:
Outside the box denken is prima, maar weet dan eerst wat de kaders van je eigen ‘box’ zijn.

1 Comments

  • David (#)
    juni 20th, 2013

    Hoi,

    Ik wil daar nog wel een laagje aan toevoegen.
    Voor mij is out of the box denken ook maar een term waar je eigenlijk niks aan hebt. De belangrijkste vraag is misschien wel, waarom out of de box denken? en met welk doel?

    Wanneer komt out of the box denken pas om de hoek? Juist, Als er een probleem ontstaat! Je doet alles wat je kunt doen, maar het probleem blijft? Dan pas moet je out of the box denken, vanuit andere invalshoeken. Voor mij is out of the box denken heel simpel uit te leggen met een voorbeeld. Je bent timmerman. Je hebt een spijker en die moet in de muur geslagen worden. Probleem: je hebt geen hamer, maar wel een schroevendraaier meegekregen? Het probleem is opgelost als je de schroevendraaier als hamer gebruikt en dat is out of the box denken.

    Het probleem wat jij een “managementtechniek” noemt is dat het management soms een probleem ziet maar het personeel niet (en andersom ook). En al zou je dan je eigen kaders helder hebben, zolang jij geen probleem ziet om uit je box te gaan, want het gaat immers prima, zul jij niet out of the box gaan denken.

    In je laatste alinea heb je het over “pak het anders aan”. Maar volgens mij is out of the box geen aanpak, maar een manier van denken (oplossingsgericht denken). Dus niet per se out of the box denken, maar zo nu en dan stil staan en gewoon “nadenken”. Nadenken over hoe het onderwijs beter kan en hoe jij denk dat te kunnen bereiken. Niet meer niet minder.. 🙂

Comment!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *